Gepubliceerd op:

De vraag was afkomstig van de gemeente Amsterdam. Corporaties in Amsterdam worden onevenredig hoog aangeslagen voor de verhuurderheffing; geld dat beter kan worden besteed aan investeringen in woningen. Stel nu dat in plaats daarvan de overdrachtsbelasting wordt opgeschroefd. En dan het liefst gedifferentieerd, zodat starters worden ontzien en particuliere beleggers worden belast.

Met enkele grove berekeningen konden we aantonen dat een hogere overdrachtsbelasting in theorie al snel meer opbrengt dan de verhuurderheffing. Maar daarmee zijn beide nog niet zomaar uitwisselbaar. Belangrijk risico is dat de overdrachtsbelasting conjunctuurgevoelig is. Zakt het aantal transacties in, dan daalt ook de belastingopbrengst. Een ander bezwaar is dat de lasten grotendeels bij doorstromers terechtkomen. Bij beleggers is in grote delen van het land niet zo veel te halen.

Wie trouwens denkt dat beleggers in Amsterdam wakker liggen van een eventuele hogere overdrachtsbelasting heeft het mis. De meeste particuliere beleggers zitten er in voor de lange termijn. De woningverhuur is in Amsterdam zo lucratief en het risico zo klein, dat beleggers zich door een eenmalige hogere overdrachtsbelasting niet zullen laten afschrikken. Los daarvan zijn er tal van juridische constructies denkbaar om deze belasting te ontwijken.

Ook het ontzien van starters klinkt sympathiek, maar zal in de praktijk niet werken. Het voordeel zal binnen de kortste keren worden verdisconteerd in een hogere vraagprijs.

Kortom, veel mitsen en maren bij een ogenschijnlijk simpel idee. Ook leuk om te weten: onze bevindingen, op grond van interviews, literatuur en gezond verstand, werden niet veel later grotendeels bevestigd door een uitgebreid onderzoek van Dialogic in opdracht van het Ministerie van Financiën.