Gepubliceerd op:

Sinds het einde van de kredietcrisis in 2014 is er sprake van een jaarlijks toenemende verhuisstroom vanuit de Randstad naar overig Nederland. In opdracht van de Provincies Gelderland en Overijssel bracht RIGO die trend al eens in beeld voor tien regio’s in ‘het oosten’. Recent zijn daar de verhuizingen uit 2020 aan toegevoegd. Dankzij het gebruik van CBS Microdata konden we niet alleen de kenmerken van de huishoudens, maar ook die van de betrokken woningen achterhalen.

In het coronajaar 2020 kwam het thuiswerken als mogelijk bijkomend verhuismotief op. Toch springt 2020 er niet uit als uitzonderlijk, maar zien we veeleer een voortzetting van trends die al langer gaande zijn. Overlopers uit de Randstad zijn over het algemeen wat ouder dan huishoudens die binnen de bestemmingsregio’s zelf verhuizen. De groei zit hem in alle leeftijden boven de dertig. In landelijke regio’s als de Achterhoek, landelijk Overijssel en de Noord-Veluwe zijn zestigplussers een snel groeiende groep.

Vestigers vanuit de Randstad zijn vooral actief op de koopwoningmarkt. Ook betrekken ze ruimere en duurdere woningen dan de ‘eigen’ bevolking in de bestemmingsgebieden. Leuk detail is dat de import uit de Randstad meer dan gemiddeld gaat voor vooroorlogse woningen. Het beeld dringt zich op van karakteristieke oude herenhuizen en verbouwde boerderijen, waar Randstedelingen goed geld voor over hebben, terwijl de lokale bevolking meer kiest voor modernere bouw.

Uittocht uit de G4?

Een deel van de vertrekstroom naar buiten de Randstad vindt zijn oorsprong in de grote steden. Als wordt ingezoomd op de G4, blijkt sprake van een toegenomen (of eigenlijk hernieuwde) suburbanisatie. Dertigplussers verlaten de steden en settelen in de koopwoningen die in de steden zelf schaars en (dus) duur zijn. De meesten blijven daarbij binnen de Randstad, maar ook de stroom naar overig Nederland is toegenomen. Je zou ook kunnen zeggen dat de Randstad uitdijt.

Het is aannemelijk dat de krapte op de woningmarkt, en dan vooral het gebrek aan ruime koopwoningen, een belangrijke drijfveer is achter het vertrek uit de steden. Omgekeerd is het echter niet zo dat de grote steden hun aantrekkingskracht op met name jongeren uit de rest van Nederland zijn kwijtgeraakt. Die stroom is door de jaren heen relatief stabiel.

Hoe zal het verder gaan?

Voor de toekomst verwachten we dat het woningaanbod binnen de Randstad voorlopig tekortschiet om in de vraag naar ruime woningen te voorzien. Dit geldt zowel kwantitatief als kwalitatief (veel kleine appartementen, ook in de nieuwbouw, veel dure particuliere huur). Al die jongeren die op de steden afkomen willen vroeg of laat ergens settelen. Gezien de vergrijzing zal ook de pensioenmigratie nog toenemen. We moeten dan ook niet verbaasd zijn als het vertrek vanuit de Randstad aanhoudt of nog toeneemt, niet alleen naar ‘het oosten’, maar ook naar andere delen van Nederland.

Bekijk hier de rapportage.