Toenemende druk op de leefbaarheid is een steeds breder geëtaleerd thema. Met name in specifieke wijken of buurten met eentonig (corporatie)bezit kunnen problemen zich opstapelen. Hoewel gemeenten hier graag op willen sturen, is leefbaarheid niet voor alle sturingsinstrumenten een geldige grond. In dit artikel leggen we uit met welke instrumenten een gemeente wel en niet op leefbaarheid kan sturen.
Er zijn verschillende interventies die gemeenten en corporaties kunnen inzetten als ze willen sturen op het verbeteren van de leefbaarheid. Aan de ene kant kan dit door sociale of maatschappelijke interventies in de buurt of wijk toe te passen. Op het gebied van woonbeleid zijn er echter ook verschillende instrumenten denkbaar.
Via de Huisvestingswet
De Huisvestingswet biedt ten eerste instrumenten die zowel op basis van schaarste als op basis van leefbaarheid onderbouwd kunnen worden. Voor het opnemen van regels op het gebied van urgentie is geen onderbouwing nodig. Voor veel van de instrumenten is zowel een onderbouwing op basis van schaarste, als een onderbouwing op basis van leefbaarheid nodig. Alleen de sturing op woonruimteverdeling kan enkel op basis van schaarste worden onderbouwd.
Via de ‘Rotterdamwet’
Sturing op woningtoewijzing op basis van leefbaarheid kent namelijk al een ander instrument: de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp, ook wel de Rotterdamwet genoemd). Dit instrument is wel een ‘ultimum remedium’, wat betekent dat een stevige onderbouwing van de nut en noodzaak van de inzet nodig is.
Via het omgevingsplan
Middels het omgevingsplan kan er ook gestuurd worden op (onder andere) woningvoorraadbeheer. Via het omgevingsplan is er echter een net andere grondslag voor. Het moet namelijk ten dienst zijn aan ‘een goede ruimtelijke ordening’. Dit is in lijn met leefbaarheid, maar niet hetzelfde.
Door de woningcorporatie
Tot slot kan ook een woningcorporatie sturen op leefbaarheid. Zo kan er door de woningcorporatie gestuurd worden op de balans tussen dragers en vragers in een complex. De opkomst van de toewijzing op basis van een motivatiebrief wordt steeds populairder. Hier hebben corporaties wel directe bemiddelingsruimte nodig en het is soms lastig uitlegbaar voor woningzoekenden.